वीरगञ्ज । यमपञ्चकको पाँचौँ दिन आज मधेसी समुदायमा दिदीबहिनी र दाजुभाइबिचको स्नेह र प्रेमको प्रतीकका रूपमा बजडी पर्व हर्षोल्लासका साथ मनाइँदै छ । पहाडी समुदायमा भाइटिका मनाइने जस्तै मधेसी समुदायमा मनाइने बजडी पर्व दाजु–भाइको दीर्घायु र सुख–समृद्धिको कामनासँग जोडिएको छ । बजडी मधेसी समुदायमा गोवर्धन पूजाको भोलिपल्ट विशेष विधि–विधानका साथ मनाइन्छ । यो पर्वमा दिदी–बहिनीले भगवान् गोवर्धनको पूजा–अर्चना गरी आफ्ना दाजु–भाइको दुख, कष्ट र नकारात्मक शक्तिहरूबाट मुक्ति तथा दीर्घायुको कामना गर्छन् । प्राचीन कालदेखि चलिआएको बजडीको परम्परामा दिदी–बहिनीले रेंगनीको काँडाले जिब्रोमा घोचेर दाजु–भाइलाई श्राप दिएर पुनः श्रापमुक्त गर्ने अनौठो रीत छ । यो प्रक्रिया दाजु–भाइको जीवनमा आउने विघ्न–बाधा हटाउन र उनीहरूको स्वास्थ्य र समृद्धिको कामनासँग जोडिएको छ । स्थानीय एक महिला अनुसार, यो परम्पराले दिदी–बहिनी र दाजु–भाइबिचको आत्मीय सम्बन्धलाई थप मजबुत बनाउँछ । बजडी पर्वले मधेसी संस्कृतिलाई जीवन्त राख्नुका साथै परिवारमा प्रेम र एकताको सन्देश फैलाउने पनि उनले विश्वास व्यक्त गरिन् । आज बिहानै मधेसी समुदायका महिला तथा युवतीहरू विभिन्न स्थानमा भेला भई सामूहिक रूपमा भगवान् गोवर्धनको पूजा–अर्चना गरेका छन् । पूजाको क्रममा परम्परागत गीतहरू गाइएका छन् । गीतहरूमा दाजु–भाइको समृद्धि र सुखी जीवनको कामना व्यक्त गरिन्छ । पूजा सम्पन्न भएपछि दिदी–बहिनीले दाजु–भाइलाई केराउको दाना र मिठाई ‘बजडी’का रूपमा खुवाउँछन् । बजडी खुवाउने कार्यको प्रतीकात्मक अर्थ दाजु–भाइको शक्ति र स्वास्थ्य ‘बजडी’झैँ बलियो र दृढ रहोस् भन्ने हो । साथै, दाजु–भाइले आफ्नो गच्छेअनुसार दिदी–बहिनीलाई उपहार प्रदान गर्छन् । मधेसी समुदायमा बजडी गोवर्धन पूजासँग नजिकको सम्बन्ध राख्छ । हिन्दु पौराणिक कथाअनुसार, भगवान् श्रीकृष्णले गोवर्धन पर्वतलाई उचालेर गोकुलवासीलाई इन्द्रको प्रकोपबाट बचाएका थिए । बजडी पर्वले प्रकृतिप्रतिको कृतज्ञता र कृषि संस्कृतिको महत्त्वलाई पनि उजागर गर्छ । गोवर्धन पूजा पश्चात् मधेसी समुदायमा विवाहलगायत माङ्गलिक कार्यहरू सुरु हुने परम्परा छ । बजडी केवल धार्मिक पर्व मात्र नभई सामाजिक एकताको सन्देश बोकेर आउँछ । यो पर्वले मधेसी समुदायको सांस्कृतिक पहिचानलाई जीवन्त राख्नुका साथै नयाँ पुस्तामाझ परम्पराको महत्त्वलाई प्रचार–प्रसार गर्छ । नेपालको तराई–मधेस क्षेत्रमा विशेष रूपमा मनाइने बजडी पर्वमा जनकपुरधाम, वीरगञ्ज, लहान, राजविराजलगायतका स्थानमा आज बिहानैदेखि चहलपहल देखिएको छ । बजारहरूमा मिठाई, केराउ र पूजाका सामग्री किनमेल गर्नेको भीड लागेको छ । पर्वले मधेसी समुदायको धार्मिक र सांस्कृतिक विविधतालाई उजागर गर्नुका साथै सामाजिक सद्भावलाई पनि बलियो बनाएको छ । बजडी पर्वले मधेसी समुदायमा दिदी–बहिनी र दाजु–भाइबिचको प्रेम र विश्वासको सम्बन्धलाई थप गाढा बनाएको छ । परम्परागत पूजा, गीत–सङ्गीत र पारस्परिक उपहार आदान–प्रदानले यो पर्वलाई विशेष बनाएको छ । यो पर्वले मधेसी संस्कृतिको समृद्धिलाई उजागर गर्दै सामाजिक एकताको सन्देश प्रवाह गरेको छ ।